اخلاق سیاسی - بخش دوم

الف : اصول اخلاق سیاسی :

1- پایبندی به وعده ها و میثاق هایی که با مردم بسته می شود و به واسطه آن ها مردم اعتماد کرده به شخص رأی می دهند.در حدیث است که : لا دین لمن لا عهد له «کسیکه به عهدش وفا نکند دیندار شناخته نمیشود»
 چهره سیاسی مورد اعتماد مردم باید بیش ازهر کس در پی عمل به عهد و پیمان خود باشد که این خوشبینی به نظام اسلامی را در پی خواهد داشت و در رأی حداکثری انتخابات های بعدی بسیار کارگشا خواهد بود.

2- رابطه گرم و صمیمانه با مردم ،همانگونه که در دوران قبل از انتخابات و تبلیغات انتخاباتی به مردم احترام می کند باید پس از رأی و انتخاب نیز رابطه اش با مردم گرم و صمیمی و از روی عشق به مردم باشد.
و اساساً نامزد جامعه اسلامی باید مردم دوست،عاشق مردم و خلق خدا بوده و برای خدمت به خلق خدا که عیال ا... هستند سر از پا نشناسد و تمام وجودش به درد مردم بسوزد و چاره سازی در مداوای دردها کند.

3- تحمل و بردباری سیاسی در مقابل انتقادات خیرخواهانه، شرح صدر از ابزارهای اطمینان بخش و بسیار باارزش است که یک شخصیت سیاسی باید آن را داشته باشد.(رب اشرح لی صدری)
ورود به عرصه سیاست نیازمند تحمل و بردباری و شکیبایی است .بالاخره این میدان ،میدان بحث و گفتگو و میدان نقد و انتقاد است که البته ممکن است کس یا کسانی رعایت اصول انتقاد سازنده را نکنندیا تهاجمی انتقاد نمایند که اینگونه رفتارها که با منطق و استدلال و اصول سازگار نیست باید با سعه صدر و بردباری پاسخ داده شود و از ورود به جدل پرهیز گردد نامزد انتخابات باید آستانه تحمل بالایی داشته باشد ممکن است در بین مردم کسانی باشند که از حوصله لازم برخوردار نباشند یا از جایی و چیزی ناراحتی داشته باشند،یا ضرر و آسیبی به آنها رسیده باشد، اینها عصبانی می شوند و تند حرف می زنند لذا کسیکه خود را برای خدمت به مردم عرضه می کند باید اهل صبر و تحمل باشد ،آنکه تحمل حرفها ،تندیها و بداخلاقیها را در مکتب بلند صبر تمرین و تجربه کرده باشد می تواند در ارتباط با مردم ،به خدمت خویش و حضور کریمانه بپردازد ،راستی آیا جز اینست که خود تحمل و مقاومت برای انسان هوادار درست می کند؟
از کوره درنرفتن،بردباری نشان دادن ،خشمگین نشدن،ترک نکردن جلسه و خوب گوش دادن به انتقاد حتی از نوع تندش از آثار سعه صدر و ظرفیت بالاست و کسیکه از این ویژگی اخلاقی برخوردار باشد از یاری و حمایت دیگران برخوردار خواهد شد و این خصلت ویژه انسانهائی است که خود را برای پذیرش مسئولیت به مردم عرضه می کنند.و شخصیتی دریایی دارند ،اینجا شخصیت حوضی به درد نمیخورد.

مولای متقیان فرمودند:بالحلم تکثر الانصار
و نیز فرمودند:بالاحتمال و الحلم یکون لک الناس انصاراً و اعواناً 

4- عفو و گذشت در قبال خطای ناآگاهان:

در قرآن کریم آمده است که :
الف: ادفع بالتی هی احسن در جریان امور سیاسی ممکن است کسانی نادانسته مواردی را عنوان کنند که شخص نامزد باید با نگاه عفو و گذشت از آن بگذرد این امر باعث می شود که حتی دشمنان انسان نیز که سرسختانه دشمنی می کنند به دوست صمیمی مبدل گردند بخصوص اینکه رفتارش توأم با نیکی و مقابله به ضد یعنی خوبی در مقابل بدی باشد.

ب:اذا خاطبهم الجاهلون قالوا سلاماً
و نیز فرموده است خدای بزرگ که اگر کسی از روی جهالت با شما برخورد کرد شما از باب سلم وارد شدید و به او محبت کنید نمونه های تاریخی زیادی از ائمه معصومین علیهم صلوات ا... داریم که در مقابل دشنام و خرده گیری افراد ناآگاه به آنان مهر و محبت کرده اند،رزق و روزی بخشیده اند و حتی شخص غیرمسلم را مسلمان نموده اند.
ج:پیامبر اکرم (ص) فرموده اند: علیکم بالعفو فان العفو لا یزید الا عزاً
بر شما باد به عفو و گذشت ،چرا که عفو چیزی جز عزت بر انسان نمی افزاید.
و این توصیه بیشتر از همه باید مورد توجه کسانی باشد که آمادگی خود را برای خادمیت مردم اعلام می نمایند.
آری : در عفو لذتی است که در انتقام نیست.
هنگامی که قرآن کریم سیمای پارسایان را به تصویر می کشد تسلط بر خشم و عفو و گذشت را از برجسته ترین صفات متقین برمی شمارد:
اعدت للمتقین- الذین ینفقون فی السّراء و الضّراء و الکاظمین الغیظ و العافین عن الناس و الله یحب المحسنین.
ویژگی تقوا پیشگان عبارتند از : 1- فرو بردن خشم 2- گذشت از خطای مردم 3- نیکی کردن و تقوای سیاسی همین است که شخص آماده خدمت به مردم باید خود را مزین به آن کند.
بردباری و بخشش هرگاه خلق و خوی انسان گردد و به صورت ملکه درآید نشان از تعالی روح داشته و برترین مکارم اخلاقی به شمار آمده و در برابر جاهلان از مکارم دنیا و آخرت به شمار می آید سزاوارترین افراد به داشتن فضیلت والای عفو و گذشت افرادی هستند که می خواهند اعتماد مردم را برای خدمتگزاری خود جلب نمایند. 


5- پرهیز از انتقام کشی سیاسی از رقیبان:

یکی از اصول مهم و کارساز در رقابت های سیاسی عدم انتقام کشی است،اگر قرار باشد در این دوره ها روح کریه و زشت انتقام کشی زنده شود بدترین و آلوده ترین شرایط سیاسی بوجود آید و تقوای سیاسی از میان خواهد رفت ،تقوای سیاسی حکم می کند که کسانی که به میدان رقابت سیاسی در انتخابات وارد می شوند از هرگونه انتقام کشی اجتناب نمایند زیرا:
امام صادق (ع) فرمودند:هر کسی رفتار نابخرد را نسبت به خود با نابخردی تلافی کند به رفتار او (شخص نابخرد)رضایت داده است زیرا از او پیروی نموده است.(منتخب میزان الحکمه ص 494 )
و نیز فرمودند :
هرکس تو را گرامی داشت تو نیز او را گرامی بدار و هرکس به تو بی احترامی کرد خودت را در مرتبه او قرار مده .(همان) و باید دانست که با انتقام گیری و انتقام کشی به جائی نخواهیم رسید و سودی شامل نمیشود.

علی (ع) فرمودند:با انتقام گیری سروری در کار نیست.(همان)
شخصی که انتقام کشی کند بهیچوجه به آرامش و سرور نخواهد رسید بلکه آرامش خود را بیش از پیش دچار تزلزل می کند زیرا انتقام باعث تحریک طرف مقابل گردیده و این میدان به میدان جدال و کشمکش و آلودگیهای کشنده تبدیل خواهد شد و هر شخص که انتقام جو باشد مورد اقبال و توجه مردم نخواهد بود و طبعاً جایی که عفو و گذشت باشد از انتقام چیزی نخواهد ماند.
شیوه عملی علی (ع) با قاتل خود را باید نصب العین و چراغ راه قرار داد.
 
      به جز از علی که گوید به پسر که قاتل من     چو اسیر توست اکنون به اسیر کن مدارا؟( شهریار)

6- حسن خلق و رأفت و عطوفت:


حسن خلق از فضائل اخلاقی و مورد تأکید در فرهنگ اسلامی است.پیامبر اکرم (ص) فرمودند:
افضلکم احسنکم اخلاقاً الموّطئون اکتافاً الذین یألفون و یؤلفون و توطّا  رحالهم.
بافضیلت ترین شما کسانی هستند که اخلاقشان از همه بهتر است و شانه هایشان را پائین می اندازند (متواضعند)کسانی که با مردم الفت دارند و دیگران با آنها الفت می گیرند و در خانه هایشان به روی همه باز است.

در گستره سیاست و در بحبوحه مبارزات انتخاباتی و حرص و ولع رأی آوری بهترین نامزد انتخاباتی کسی است که از دایره حسن خلق و خلق محمدی (ص)بیرون نرود و در مقابل رقبا تواضع و فروتنی داشته باشد کما اینکه در مقابل همه مردم باید اینگونه باشد و در میدان رقابت با رقیب رفاقت کند و با او از در الفت و مهر و دوستی وارد شود که این به تقوای سیاسی نزدیکتر است و به منفعت دین و دنیا.

و از امام صادق (ع) است که فرمودند: ماحد حسن الخلق ؟ قال تلین جانبک و تطیب کلامک و تلقی اخاک ببشر حسن راوی می گوید به امام صادق علیه السلام عرض کردم: حد حسن خلق چیست؟فرمودند:
با مردم به نرمی برخورد کنی ،پاک و مؤدب سخن بگویی و در مواجهه با برادرانت گشاده رو باشی .

راستی اگر در دوران مبارزات انتخاباتی همین 3 کلام گهربار مورد توجه عزیزان نامزد و هواداران آنان باشد آیا باز هم فضای سیاسی کشور آمیخته به آلودگیهایی چون تهمت و افترا و ... خواهد شد.
در حیطه اخلاق اسلامی مواردی بسیار پراهمیت هستند که باید همگان به آن توجه مبذول دارند ، امر به معروف و نهی از منکر از نکات بسیار مهم است اگر روح امر به معروف و نهی از منکر در جامعه احیاء شود هرگونه بداخلاقی سیاسی مطرود و پاک خواهد شد ،دیگر نامزد و یا طرفدارانش به خود جرأت آلوده کردن فضای سیاسی جامعه را نخواهد داد زیرا با سیل مقابله با منکر مواجه خواهند شد و در عوض همه کسانی که به فکر رأی مردم هستند تلاش میکنند با بهره گیری از معروفات و راه صحیح و درست رأی مردم را بدست آورند.
دیگر نکته مهم توجه به حفظ وحدت به عنوان استراتژی همیشگی نظام است ،همه کسانی که می خواهند در آینده کرسی مسئولیت نمایندگی مردم را حائز گردند باید متوجه این رکن رکین که همواره مورد تأکید و توصیه امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری حضرت امام خامنه ای مدظله العالی بوده است باشند نه نامزد انتخاباتی و نه هوادار و طرفدارانش نباید به خود اجازه دهند با گفتار و رفتارشان ایجاد تفرقه صورت گیرد و عده ای در مقابل هم قرار گیرند ،این حرکت منکر بزرگ است بلکه باید درجهت وحدت بخشی و نشاط اجتماعی برنامه های گفتاری و عملی خود را قرار دهند و توجه به حفظ عزت ،استقامت و خیرخواهی عمومی است که وظیفه ای همگانی محسوب می گردد.و نیز رازداری که صفتی الهی است باید مدنظر باشد کسی حق ندارد اسرار دیگران و نیز اسرار نظام را برملا کند که حفظ اسرار از نشانه های مؤمن است.

امام رضا علیه السلام فرمودند :... اماالسنه من ربه فکتمان السرّ
شیوه و روشی را که مؤمن باید از خدای خود فراگیرد کتمان و پوشیدن و محافظت کردن از اسرار است و لذا رازداری از شرایط ایمان شمرده شده است و رازداری بعنوان یکی از فضائل اخلاقی به شمار می آید کسانیکه پرحرف هستند و عقده حقارت دارند و نیز کسانیکه تابع احساسات خود و دیگران واقع می شوند نمیتوانند حافظ اسرار باشند و این نشانه های بسیار بدی است که در هر که باشد نمیتواند مورد اعتماد مردم واقع گردیده و بر کرسی نمایندگی بنشیند.
در حیطه اخلاق سیاسی تولی و تبری از مسائل بسیار مهم و تأثیرگذار است،دوستی و محبت ورزیدن به ولایت و امامت ،دلبستن به رکن رکین انقلاب اسلامی و به نیت پیروی و اطاعت بی چون و چرا از ولایت باید وارد شد نه برای رسیدن به جایگاه قدرت و ... و بر تمامی سیاسیون است که دشمن گریز باشند و از کسانیکه با ولایت زاویه داشته و در مسئله ای بی توجهی و بی اعتنائی به اوامر رهبری از خود بروز داده اند باید پرهیز و دوری نمایند.اینان عوامل انحرافی هستند که خطرات بزرگی را برای مردم و تعالی و رشد جامعه اسلامی در برداشته و دارند.

لذا باید به این نکته توجه ویژه داشت که : اللهم وال من والاه و عاد من عاداه و النصر من نصره و اخذل من خذله
حیطه سیاسی باید از زمینه های تولی و تبری حکایت کند ،ستایش ولایت ،انقلاب ، امام و گذشته انقلاب اسلامی و تکفیر دشمنان اسلام و انقلاب ،افشای توطئه های 33 ساله مستکبران و قلدران و کفار و منافقین و یادآوری نعمتهای بزرگ الهی و خدمات صورت گرفته و مانع تراشی های دائمی دشمنان.
تن دادن به اخلاق سیاسی و مدنظر داشتن آن و بر شاخص های اخلاق سیاسی حرکت کردن نیز تولی محسوب می شود و از بداخلاقی سیاسی تبری جستن و عدم ورود بداخلاقی ها که اسباب شادی دشمنان داخلی را فراهم   می کند از وظایف و نکات مهم در حیطه اخلاقی سیاسی است.

------------------------
ادامه دارد ...
اول    قبل    بعد    آخر